Het valt wel mee, met die boekencrisis

In mijn vorige bericht meldde ik abusievelijk dat de omzet van het boekenvak nu op het niveau van 2007 zat – dat is natuurlijk onjuist. We zitten er inmiddels ver onder. 2014 belooft opnieuw een rampjaar te worden. Toch is de crisis – diep als deze ingrijpt in ons vak – niet zo erg als we allemaal denken. Reden om eens in de cijfers te duiken.

Zoals in onderstaande grafiek te zien is, is de omzet van het boekenvak vanaf 2009 gaan dalen:

  • 2010: -3,5%
  • 2011: -5,1%
  • 2012: -7,3 %
  • 2013: -5,5% (KvB)
  • 2014 YTD: -10,2% (Eerste kwartaal, NRC)

image omzet

Met de afzet is het al niet veel beter gesteld – daar was zelfs een daling te zien vanaf 2008:

image afzet

Als we de boekverkoop in een breder historisch perspectief plaatsen (zie afbeelding hieronder), is te zien dat de aantallen sterk fluctueren. In 2012 zakte de verkoop onder de piek uit 1997, maar zitten we nog steeds hoger dan alle voorgaande jaren. Opvallend ook is dat er regelmatig een daling van een aantal jaren plaatsvond. De grote crisis van begin jaren tachtig duurde van de piek in 1982 tot een stabilisering in 1988-1990 en een stijging in 1991, die vervolgens duurde tot 1997. De crisis daarna duurde van 1997 tot 2002.

Op dit moment zitten we in het vijfde jaar van de crisis (piek in 2008). Dat is gezien de historie dus niet uitzonderlijk, maar gezien het verloop in 2014 komt er een zesde jaar bij. Dat maakt deze crisis dus de ergste sinds er begonnen is met het bijhouden van de verkopen (*). Maar als we kijken naar het totale volume van de markt, dan zitten we nog steeds hoger dan ooit (**). laten we ons daar aan vasthouden.

image boekafzet

* Naschrift 1: Opvallend is dat het aantal boeken verkocht per inwoner sinds 1975 nauwelijks is veranderd: gemiddeld 2,4. Iemand zou eens de analyse moeten maken wat dit aantal doet stijgen en dalen afgezet tegen de pieken en dalen in verkoop – misschien zijn er maatschappelijk-economische factoren aan te geven die ons vertellen hoe de afzet zich in de toekomst gaat ontwikkelen.

Het zou, om een voorbeeld te noemen, interessant zijn te kijken hoe de komst van internet te maken heeft met de groei van de markt (dank Bas Vermond). Bol is begonnen in 2000, maar het duurde een aantal jaren voordat het bedrijf echt ging groeien. Op dat moment was er nog geen sprake van een mobiele revolutie, dus de invloed daarvan op de boekenmarkt zal zeer klein of zelfs onmerkbaar geweest zijn. Ik weet ook niet of de verkopen van Bol op dat moment ook daadwerkelijk gemeten werden.

** Naschrift 2: Ik werd erop gewezen dat de sprong in 2006 veroorzaakt werd door andere (betere) meetmethoden door het invoeren van het scanonderzoek in de boekwinkel. Mijn stelling dat we nog steeds hoger zitten dan ooit tevoren is dus onzeker – misschien zitten we er wel onder. Wellicht is ooit een vergelijking mogelijk. Zie ook het artikel waar de grafiek vandaan kwam, hier.)

Advertenties
  1. #1 door Frank Huysmans op juni 17, 2014 - 9:59 am

    Jurgen, het langetermijnplaatje heb je zo te zien van http://www.siob.nl/bibliotheekmonitor/trends-media-informatie/boeken/algemene-boeken-gekochte-aantallen/item90. Jammer dat je de bron niet vermeldt, want op die pagina staat ook te lezen dat de sprong omhoog tussen 2005 en 2006 hoogstwaarschijnlijk door een verandering in meetmethode is veroorzaakt. Het is dus maar zeer de vraag of ‘we nog steeds hoger dan ooit’ zitten, zoals je in je voorlaatste zin schrijft.

    • #2 door Jürgen Snoeren op juni 17, 2014 - 10:02 am

      Dank voor je correctie. Goed om te weten. Is het mogelijk om te vergelijken tussen de cijfers voor en na 2005, of moeten we er naar raden?

      En ik had natuurlijk de bron moeten vermelden. Ga ik alsnog doen.

      • #3 door Frank Huysmans op juni 17, 2014 - 10:16 am

        We moeten er naar raden. In 2000 zijn de laatste rapporten van Stichting Speurwerk verschenen. Tussen dat jaar en het begin van de kassascans van de GfK-monitor is er ook onderzoek gedaan, maar met een andere methode dan én Speurwerk én GfK. Er is bij mijn weten nooit een dubbele meting gedaan (met oude en nieuwe methode in hetzelfde jaar) om de grootte van de trendbreuken te kunnen schatten.
        Ik denk dat de beste methode om achteraf nog trends in kaart te brengen de af- en omzetboekhouding van CB Logistics is. Maar dat schijnt concurrentiegevoelige informatie te zijn die het niet naar buiten brengt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: