On writing 6: De noodzaak van revisie

Onlangs beleefde ik een mooi moment in mijn ontluikende schrijverscarrière: het boek was af. Punt zetten, achterover leunen en genieten van dat gevoel van zelfvoldaanheid. En toen viel mijn oog op het openstaande scherm genaamd “Revision notes” (ja, een Engelse titel. 20 jaar voornamelijk buitenlandse fictie uitgeven doet dat met je).

Ik wist hoeveel pagina’s dat document bevatte. En daar vloog mijn zelfvoldaanheid, het raam uit, op weg naar warmer oorden.

Anderzijds, ik wist dat ik tevreden kon zijn met mijn voortgang en mijn discipline. Ik had mezelf opgelegd 30.000 woorden per maand te produceren en mijn eerste versie in 6 maanden gereed te hebben. Dat is gelukt. Ik had mezelf ook opgelegd om niet te herschrijven voordat ik klaar was. Ook gelukt.

Waarom was dat zo belangrijk? Omdat het succes van een roman niet ligt in de eerste versie, maar in de revisie. 

Pas als het hele boek geschreven is en je het complete overzicht hebt over wat er met wie gebeurt, kun je oordelen over wat relevant is voor het verhaal en wat niet. Schrijf je een boek dat een complex plot heeft (zoals ik), dan is de revisie het moment om alle verbanden, expositie en motivatie op de juiste plek te zetten.

En als je gaat herschrijven voordat het boek helemaal af is loop je het risico dat je telkens als er zich iets nieuws voordoet, het hele boek opnieuw moet gaan herschrijven, net zolang tot grote delen van het boek zo vaak zijn herschreven dat ze aanvoelen als dood hout. Hoe moeilijk het ook is, herschrijven is verboten tot de laatste punt is gezet.

Waar een revisie met name van het allergrootste belang is, is op het gebied van personages. Ik wil me niet begeven in het debat tussen de mensen die niet plannen en mensen die, zoals ikzelf, uitgebreid plannen. Ik denk namelijk dat de revisie voor beide kampen even belangrijk is. Zelfs met een uitgebreide synopsis is het onmogelijk om alle complexiteiten van je personages te overzien, of juist in te schatten op het moment van schrijven welk effect een bepaalde beslissing heeft en hoe het overkomt op de lezer.

In mijn geval kwam ik er achter wat voor suf personage mijn hoofdpersoon eigenlijk was. Hoe passief en zonder diepgang. Ik heb daar al eerder een blog aan gewijd. Uiteindelijk heb ik delen van het plot herschreven om haar een actievere rol te geven. Maar wat er vooral nodig bleek was haar een leven geven onafhankelijk van het verhaal dat ik wilde vertellen.

Het leven van een hoofdpersoon moet niet beginnen op het moment dat het boek begint. Neen! Er moet al van alles gaande zijn, liefst met de nodige emotionele impact. Want daarmee kun je de lezer pakken nog voordat het hoofdplot goed en wel op gang is gekomen.  En het is juist die eerste fase waarbij het voor veel romans misgaat.

Als je als lezer moet wachten tot de schrijver je alles vertelt heeft wat je moet weten om het verhaal dat nog gaat komen te begrijpen, ben je meestal al afgehaakt. Dan maak je van je personage een gids die interessante delen van de setting verduidelijkt, meer niet. Iemand die verdwijnt in het decor.

Als uitgever heb ik natuurlijk talloze manuscripten gelezen. Heel veel van die manuscripten waren saai en vervelend om te lezen. En een belangrijke reden daarvan was, dat wordt me nu nog duidelijker, is dat ze gidsen als hoofdpersoon hadden in plats van mensen (of monsters, elfen, robots, dwergen, kabouters en feeën) van vlees en bloed.

Ik kan aan een dergelijk manuscript zien dat er nauwelijks tijd is besteed aan de revisie. Of dat er niet op de juiste manier is gereviseerd. En ik begrijp dat wel. Een revisie is pijnlijk. Het betekent schrappen van je favoriete stukken, personages, scenes. Het herschrijven van stukken plot. Het betekent dat het nog langer duurt voordat je je boek kunt opsturen of aan je familie en vrienden kunt laten lezen.

Het is ook niet altijd interessant. Je bent tenslotte bezig met een boek waarvan je allang weet wat er gebeurt en hoe het afloopt en voor veel mensen is dat juist de lol van het  schrijven – niet weten hoe het afloopt. Maar mijn stelling is eenvoudig. Geen revisie levert geen goed boek op. Of misschien een boek dat best oké is. Of goed leesbaar. Maar het is dan niet het beste boek dat je kunt schrijven. En dat moet (naar mijn bescheiden mening) altijd (zonder uitzondering) het doel zijn van elke schrijver (zonder uitzondering).

Want een schrijver die niet streeft naar het beste, die zichzelf niet uitdaagt, zal nooit beter worden.

 

Advertenties
  1. Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: