Archief voor Categorie crisis

Het valt wel mee, met die boekencrisis

In mijn vorige bericht meldde ik abusievelijk dat de omzet van het boekenvak nu op het niveau van 2007 zat – dat is natuurlijk onjuist. We zitten er inmiddels ver onder. 2014 belooft opnieuw een rampjaar te worden. Toch is de crisis – diep als deze ingrijpt in ons vak – niet zo erg als we allemaal denken. Reden om eens in de cijfers te duiken.

Zoals in onderstaande grafiek te zien is, is de omzet van het boekenvak vanaf 2009 gaan dalen:

  • 2010: -3,5%
  • 2011: -5,1%
  • 2012: -7,3 %
  • 2013: -5,5% (KvB)
  • 2014 YTD: -10,2% (Eerste kwartaal, NRC)

Lees de rest van dit artikel »

Advertenties

3 reacties

Het Grote Boekendebat – een korte sfeerimpressie

Maandag 16 juni vond er in De Balie te Amsterdam het Grote Boekendebat plaats, georganiseerd door CB:

“Een debat dat de hoofdrolspelers uit het boekenvak samenbrengt om te discussiëren over de toekomst van het boek.”

Een debat werd het niet echt. Veel discussie was er ook niet. Ikzelf had me voorgenomen vandaag vooral goed te luisteren en eens niet het hoogste woord te voeren. Hieronder een korte impressie, waarbij ik ongetwijfeld lang niet iedereen of alles wat er is gezegd recht heb gedaan.

Lees de rest van dit artikel »

, , , , ,

4 reacties

Hoe zit dat nu met die piraterij?

De laatste tijd verschijnen er weer meer berichten over piraterij en niet altijd even gunstig. De laatste tijd is de gevestigde mening (ook door mij gedeeld) dat je piraterij terug kunt dringen door de consument meer gemak te bieden, meer relevante content en dan tegen betere prijzen. Deze filosofie vormt de basis voor de vele streaming- en clouddiensten die de laatste jaren zijn ontwikkeld. Als het gaat om e-boeken begint men nu ook langzaam maar zeker die kant op te denken.

Deze hele beweging draait echter om een enkel uitgangspunt dat nog niet afdoende is aangetoond: dat de consument bereid is te betalen voor boeken als er maar voldoende gebruikersgemak, content en goede prijzen worden geboden. Nu zijn er voldoende studies verschenen die de intentie van de consument om te betalen heeft aangetoond. In werkelijkheid echter wordt deze intentie nog onvoldoende omgezet in daadwerkelijk koopgedrag.

Bovendien neemt het aanbod gratis (al dan illegaal) niet af, maar eerder toe. En nu beginnen er ook geluiden te verschijnen dat alle mooie initiatieven ten spijt de piraterij als maatschappelijk verschijnsel alleen maar groeit.

De Volkskrant meldde vrijdag (20 september) dat de piraterij van films en muziek op internet toeneemt. Volgens het geciteerde onderzoek is de hoeveelheid gedownloade illegale content tussen 2010 en 2012 meer dan verdubbeld. Verontrustend ook is dat het aantal mensen dat gericht naar illegale content zoekt sterk is toegenomen. Het onderzoek komt van Netnames, een Brits bedrijf dat de studie uitvoerde in opdracht van NBC, de Amerikaanse tv-zender.

Op 22 augustus meldde dezelfde krant al dat het aantal Nederlanders dat gebruik maakt van The Pirate Bay na de blokkade zelfs is toegenomen. The Pirate Bay wordt al sinds mei 2011 door de Nederlandse providers op last van de rechter geblokkeerd. Wel werd in het stuk aangegeven dat het aantal illegale muziekdownloads was gestabiliseerd.

In een vervolgstuk van 19 september staat dat volgens Xs4All en Ziggo, die in beroep zijn gegaan omdat de blokkade volgens hun een inbreuk is op de rechten van hun klanten, dat driekwart van de illegale content afkomstig is van slechts 2% van de gebruikers en dat het effectiever zou zijn juist die groep beter aan te pakken. Stichting Brein beweerde overigens dat na de blokkade het gebruik van Pirate Bay met 80% is afgenomen, wat dus direct in tegenspraak is met het eerder aangehaalde onderzoek van de Universiteit van Amsterdam.

Ik vind de cijfers zorgwekkend, maar denk dat het nog te vroeg is om conclusies te trekken uit de aangehaalde cijfers, omdat er nog te veel ruimte zit tussen alle aangehaalde studies. Het lijkt er steeds meer op dat de cijfers steeds vaker door voor- en tegenstanders in hun voordeel wordt uitgelegd, terwijl we juist nu meer behoefte hebben aan duidelijkheid.

Maar mijn gevoel zegt me dat de trend niet gunstig is. Of dat nu komt omdat we te laat zijn geweest met omschakelen naar andere manieren van content aanbieden of dat we hier spreken van een breder maatschappelijk verschijnsel waar we weinig aan kunnen doen, is niet duidelijk. Maar het is een ontwikkeling om scherp in de gaten te houden, omdat het mijns inziens nog geenszins zeker is of concepten als streaming en vrij kopieerbare e-boeken met watermerk toekomst hebben.

2 reacties

Is Amazon de redding van het e-boek?

De laatste jaren wordt het “streaming-model” vaak geopperd als het model om boeken te gaan verkopen in de toekomst. Even voor de duidelijkheid: bij een streaming-dienst kan de consument tegen een bepaald bedrag per maand een bepaald aantal exemplaren van een product afnemen, die volledig eigendom blijven van de aanbieder. Als consument koop je dus het recht op gebruik, niet op eigendom. Nadeel: als je abonnement afloopt, ben je alles dus kwijt.

De kop die in dit verband recent mijn aandacht trok was het bericht dat Spotify ondanks een verdubbeling in omzet toch weer meer verlies heeft gemaakt. Dit wijst op een structureel probleem in het afrekenmodel van deze streaming-dienst. Het is blijkbaar nog niet mogelijk om wat de mensen bereid zijn te betalen in overeenstemming te brengen met wat er betaald moet worden aan de artiesten en de platenmaatschappijen, gecombineerd met de enorme kosten die gemoeid zijn met het in de lucht houden van een dergelijke dienst. Lees de rest van dit artikel »

Een reactie plaatsen

Lezen moet weer cool worden

Ik hoor de laatste weken weer veel tirades tegen het e-boek. Een boekhandelaar noemde het laatst ‘een paard van Troje’. Ik denk dat dit negatieve beeld van digitaal lezen vooral komt door onbegrip over hoe de boekencrisis van dit moment precies in elkaar zit.

E-boeken worden vaak gezien als disruptive innovation: een innovatie die de bestaande markt uiteindelijk volkomen overvleugelt en uiteen blaast, zoals de LP verdrongen is door de cd en de cd wordt verdrongen door de download. Aanname hierbij is dat het klassieke ‘boek’ hierdoor zal verdwijnen, met als gevolg de totale ineenstorting van ons culturele leven.

Het eerste misverstand is dat ons culturele leven afhankelijk is van de manier waarop inhoud wordt geproduceerd – alsof papier de enige vorm is die een uitwisseling van ideeën en cultuur toestaat. Als je kijkt naar de kunstwereld zie je dat de online wereld kunst uit het museum haalt en zichtbaar kan maken voor groepen die eerder niet aan kunst zouden zijn blootgesteld.

Het tweede misverstand is dat het e-boek op zichzelf een disruptive innovation is. Het e-boek is echter slechts een vorm, een manier om de inhoud te representeren en kan op zichzelf geen bedreiging vormen.

Het is een combinatie van twee factoren die het e-boek disruptief maken: een algemene verschuiving van het aankoopmoment van de winkelvloer naar online verkoop en de penetratie van e-boeken – op de rug van tablets, telefoons en e-readers – bij de lezer. Lees de rest van dit artikel »

1 reactie

Het Polare Probleem

Onlangs liet ProCures directeur Paul Dumas tijdens een inspiratiemiddag voor mensen uit het boekenvak zien hoe hij van plan is van boekhandelsketen Selexyz een succes te maken.

Het antwoord leek verdacht simpel: winkels op A-locaties, meer boeken in de winkel, de consument effectiever bedienen, beter samenwerken met uitgevers, versimpelen van de veel te ingewikkelde contracten, werken met prestatieafspraken.

Dat klinkt natuurlijk allemaal prachtig en hoopvol. Maar de nadruk lag tijdens Dumas’ presentatie vooral op de tandwielen van het boekenproces: marges en marketing en betalingstermijnen. Voor de consument was weinig aandacht. Lees de rest van dit artikel »

Een reactie plaatsen

Innovatie is meer dan alleen kosten besparen

Tijdens het uitgeverscongres Mediafacts 2013 deed ook Richard Janssen een duit in het zakje. Uitgevers moeten wat hem betreft stevig innoveren om de komende jaren te overleven. Volgens Janssen zijn er in dat noodzakelijke proces drie fasen te ontwaren:

  1. kosten omlaag brengen
  2. klantfocus centraal stellen
  3. innoveren

Wat betreft het kosten omlaag brengen zegt Janssen dat er “pijnlijke reorganisaties” nodig zijn en dat men moet “snijden in het aantal mensen dat bij een uitgever werkt.” Dit is wel een beetje van dik hout zaagt men planken – maar niet verwonderlijk gezien zijn werk als onderzoeker aan de Nyenrode Business University. Dat er dringend gereorganiseerd moet worden, dat onderschrijf ik. Maar het kenmerkende van een tijdperk van snelle innovatie is juist dat er op veel gebieden mensen bij moeten en dat in eerste instantie de kosten daardoor zullen stijgen.

Zeker gezien zijn tweede punt, de klantfocus. In het boekenvak zijn we niet goed in technologie en niet zo goed in het contact met de klant. Dit zijn nieuwe gebieden die we nog goed moeten leren kennen. We hebben de afgelopen jaren gezien wat er gebeurt als er alleen maar gesneden wordt met het oog op de bottom line: uitgeverijen reorganiseren zich zo in een vicieuze cirkel steeds verder de crisis in, omdat (dure) kennis en ervaring verdwijnt en geen nieuwe kennis in huis wordt gehaald.

Janssen heeft gelijk als hij zegt: “Uitgevers moeten ook weer terug naar de basis en hun eigen unieke strategie uitwerken om te bepalen welke behoeften zij willen en kunnen voorzien.”

En dat kan voor sommige bedrijven betekenen dat ze wellicht beter bepaalde activiteiten kunnen afstoten door taken slim te outsourcen. Voor andere bedrijven is het wellicht beter om juist meer zelf te gaan doen. Je kunt dit pas zeggen als je nauwkeurig het bedrijf waar het om gaat onder de loep neemt – bij algemene, theoretische uitspraken zoals Jannsen die doet is echt niemand gebaat.

Geen wonder ook dat wat betreft de eerder door mij aangehaalde Peter de Mönnik, CEO van Reed Elsevier, de ideeën van Janssen slecht ondernemerschap zijn:  “Je hebt dan misschien een strakke kleine onderneming, maar je helpt wel een bestaand bedrijf naar de kloten”.

Hopelijk reageert Janssen hier weer op – dit soort fundamentele discussies (laten we hopen dat het ontaardt in een heuse polemiek) zijn er te weinig in het boekenvak.

Een reactie plaatsen

%d bloggers liken dit: